Bloemenklok
Ontdek Heerlijck Hopveld
De Bloemenklok
Bij binnenkomst staan links bloemen geselecteerd op hun sluitingstijden en rechts de bloemen waar je juist aan de hand van de openingstijden de tijd kan bepalen. Tijdens rondleidingen gaan we in op het bijzondere hoe en waarom van deze tijd gebonden bloei in relatie tot de insectenwereld. De plantenkeuze is gebaseerd op het boek Philosophia Botanica (1851) van de Zweedse botanicus Carolus Linnaeus. Door te kijken welke planten op een bepaald moment van de dag bloeien kan je volgens hem zelfs de tijd bepalen. De bloemenklok bestaat uit ca. 50 planten aan weerszijden van het hoofdpad. Klik hier voor een volledig beeld van de indeling van de bloemenklok met foto’s, Nederlandse en Latijnse namen, openings- of sluitingstijd en bloeiperiode.
Klik op het woord als u meer wil weten over het principe achter de bloemenklok, Linnaeus of het beplantingsplan van de bloemenklok in Gemert
DE BLOEMENKLOK
PLANT-INSECT RELATIES
Welkom!
De bloemenklok bestaat uit een wandelpad met aan beide zijden bloembakken. Om de bloemenklok rond te lopen start je linksvoor bij de planten die het vroegst opengaan. Loop vervolgens richting het bos langs de bloemen die in de middag open- of dichtgaan. Steek achteraan het pad over en loop
weer richting het startpunt; hier staan de planten
staan die ’s avonds open- of juist dichtgaan.
Deze natuur ‘klok’ is geïnspireerd op de theorie van de Zweedse arts en botanicus Carolus Linnaeus (1751). Hij ontdekte dat bloemen op zulke vaste momenten openen en sluiten, dat je aan de planten letterlijk de tijd kunt aflezen.
Planten hebben, net als mensen, een biologisch ritme: een interne klok. Dat hangt samen met de hoeveelheid licht, temperatuur en luchtvochtigheid.
Zo sluit de Gele Morgenster (Tragopogon Pratensis) rond het middaguur. Hierdoor wordt het stuifmeel beschermd tegen felle zon, die uitdroging kan veroorzaken. Insecten die de bloem bestuiven passen hun ‘vliegtijden’ hierop aan. In andere gevallen gebeurt het juist andersom: dan stemmen bloemen hun bloeitijden af op het moment waarop hun bestuivers actief zijn. Zo opent de Nachtschone ’s avonds haar bloemen om bestuivende nachtvlinders aan te trekken.
Bijzonder in Europa
De bloemenklok van Heerlijck Hopveld is bijzonder! Het is een van de weinige functionerende grotere bloemenklokken van Europa. Met dertig bloemplanten in tien bakken vormen ze een natuurlijke tijdwijzer én een pleidooi voor biodiversiteit.
Wat is biodiversiteit?
Biodiversiteit betekent: de rijkdom aan leven op aarde. Het omvat alle soorten planten, dieren en micro-organismen. Alle soorten samen houden de natuur in balans. En daarmee onze leefomgeving.
De relatie tussen planten en insecten is kwetsbaar. Als een bepaalde plantensoort verdwijnt, verdwijnt vaak ook de insectensoort die ervan afhankelijk is, en andersom. En hoe rijker de biodiversiteit, hoe groter bovendien de kans dat de natuur bestand is tegen veranderingen, zoals droogte of extreme neerslag als gevolg van klimaatverandering.
De Gemertse Bloemenklok laat zien dat biodiversiteit, gebaat is bij het in stand houden van het netwerk van planten en hun bestuivers.
Wilde cichorei (Cichorium intybus) en de honingbij (Apis mellifera)
Wilde cichorei bloeit overdag. Hoogzomer openen
de bloemen bij zonsopkomst rond 5:00-6:00 uur.
Is het dan warm genoeg is, gaan honingbijen op
pad. Zo versterken plant en insect elkaars
voortbestaan. De bloem sluit weer in de vroege
namiddag, wanneer het afkoelt.
Gewone teunisbloem (Oenothera biennis) en de gammavlinder (Autographa gamma)
..De gewone teunisbloem opent bloemen in de
…avond tussen 19:00-20:00 uur, wanneer het ….schemert. Nachtactieve insecten, zoals de …..gammavlinder, gaan dan op zoek gaan naar
……nectar. ’s Avonds verspreidt de teunisbloem
…….een zoete geur en haar lichtgele kleur valt in
…….het donker op. Dat helpt nachtvlinders de
……..bloem te vinden. Overdag, bij droog weer,
………sluit de bloem om uitdroging van het
………stuifmeel te voorkomen. Bij vochtig weer
……….blijven de bloemen daarom vaak halfopen.
Paardenbloem (Taraxacum officinale) en wilde bijen (zoals de rosse metselbij,
Osmia bicornis)
De paardenbloem bloeit vroeg in het jaar.
In april openen de bloemen rond 10.00 uur;
hoogzomer al rond 8.00 uur. Daarmee is het een belangrijke voedselbron voor wilde bijen die
net uit hun winterslaap komen. De rosse
metselbij is een solitaire bijensoort die sterk
afhankelijk is van vroege bloeiers. De bloem
sluit in de namiddag en uit bescherming ook
bij regen.
KUNSTWERK – SYMBIOSE
Tussen de eerste bomen bij de bij ingang van de Bloemenklok van Heerlijck Hopveld vind je een kunstobject onder je voeten. Om de entree te markeren, ontwierp vrijwilliger Bente Relou het stalen kunstwerk ‘Symbiose’
Het verbeeldt de verbinding tussen insecten en planten doordat een bloemblad vloeiend overloopt in een insectenlijf en vleugel. Daarmee verwijst het ontwerp naar hun nauwe relatie, want insecten en planten kunnen niet zonder elkaar.
Laat je inspireren! Of je nu komt om te leren, te wandelen of simpelweg te genieten: de klok nodigt uit tot verwondering.
Foto: Vrijwilliger Bente Relou bij de Bloemenklok
MEER INFORMATIE
De Bloemenklok is vrij toegankelijk in de openbare tuin van 3 hectare.
Boek een rondleiding voor meer verdieping en beleving.
Kijk op onze website of stuur ons een e-mail.
www.heerlijckhopveld.nl | info@heerlijckhopveld.nl
Hopveld 21, 5421 CE Gemert
De Bloemenklok is financieel mogelijk gemaakt door:
